By Katherine Jiang    Photo：CANVA

Trong hoạt động xuất khẩu hàng hóa bằng đường biển tại Trung Quốc, quy trình đóng hàng thông thường vào container tương đối đơn giản, với các bước thực hiện được tiêu chuẩn hóa và mức độ rủi ro thấp hơn. Tuy nhiên, đối với hàng nguy hiểm xuất khẩu bằng container, có một quy trình không thể bỏ qua: giám sát trực tiếp quá trình đóng hàng vào container tại hiện trường.

Trong thực tiễn logistics tại Trung Quốc, hoạt động này thường được gọi là “giám sát đóng hàng của ngành hàng hải”. Nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container có đủ năng lực chuyên môn sẽ có mặt tại hiện trường để kiểm tra và giám sát toàn bộ quá trình đóng hàng.

Nhiều khách hàng và những người mới làm việc trong ngành thường thắc mắc: Khi đã có đầy đủ chứng nhận bao bì hàng nguy hiểm, báo cáo giám định phân loại và các chứng từ cần thiết khác, tại sao vẫn phải bố trí nhân viên kiểm tra trực tiếp tại hiện trường đóng hàng?

Mục đích cốt lõi của việc giám sát đóng hàng là kiểm soát rủi ro ngay từ đầu, ngăn ngừa các sự cố hàng hải liên quan đến hàng nguy hiểm, đồng thời bảo vệ tàu biển, con người và môi trường biển trong suốt quá trình vận chuyển.

Hàng nguy hiểm vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm các chất dễ cháy, dễ nổ, ăn mòn, độc hại, có tính oxy hóa hoặc gây ô nhiễm môi trường.

Nếu xảy ra tình trạng rò rỉ, hư hỏng bao bì, xếp chung các loại hàng không tương thích hoặc chằng buộc không chắc chắn trong quá trình vận chuyển bằng đường biển, hậu quả có thể ở nhiều mức độ khác nhau.

Ở mức độ nhẹ, sự cố có thể gây hư hỏng hàng hóa hoặc container, khiến container bị lưu giữ hoặc hàng phải vận chuyển trả lại. Trong những trường hợp nghiêm trọng, sự cố có thể dẫn đến cháy nổ, ô nhiễm nước biển hoặc tình huống khẩn cấp trên tàu.

Những sự cố này không chỉ gây thiệt hại kinh tế lớn mà còn đe dọa tính mạng thuyền viên và có thể gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng, khó khắc phục.

Do hàng nguy hiểm có mức độ rủi ro cao và không cho phép xảy ra sai sót trong quá trình xử lý, các quy định hiện hành của Trung Quốc yêu cầu nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container phải trực tiếp kiểm tra quá trình đóng hàng nguy hiểm tại hiện trường.

Những nhân viên này hướng dẫn hoặc giám sát hoạt động đóng hàng theo sự phân công của đơn vị sử dụng lao động. Khi xác nhận việc đóng hàng đáp ứng các yêu cầu, họ sẽ ký Giấy chứng nhận đóng hàng vào container (Container Packing Certificate) nhằm xác nhận việc tuân thủ các yêu cầu an toàn trong quá trình đóng hàng.

Cơ quan quản lý hàng hải có trách nhiệm giám sát việc tuân thủ quy định và tiến hành kiểm tra đột xuất đối với hoạt động thực hiện nhiệm vụ của các nhân viên kiểm tra đóng hàng.

1. Kiểm tra bao bì hàng nguy hiểm có đáp ứng yêu cầu hay không

Việc vận chuyển hàng nguy hiểm có những yêu cầu cụ thể về loại bao bì, nhóm đóng gói (Packing Group), khả năng chịu tải, độ kín và các giới hạn sử dụng áp dụng cho từng loại bao bì.

Bao bì phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc gia có liên quan và quy định của Bộ luật Hàng hóa Nguy hiểm Hàng hải Quốc tế (International Maritime Dangerous Goods Code, IMDG Code).

Trong quá trình vận hành thực tế, một số vấn đề tiềm ẩn có thể phát sinh như bao bì xuống cấp, thùng hàng bị hư hỏng, lớp lót bên trong không đạt yêu cầu, nắp thùng phuy đóng không chặt hoặc sử dụng bao bì không phù hợp với tính chất hàng hóa.

Những chi tiết này có thể bị bỏ sót khi đơn vị đóng hàng tự kiểm tra.

Nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container sẽ đánh giá tình trạng bao bì nhằm bảo đảm bao bì còn nguyên vẹn và phù hợp với loại hàng hóa được chứa bên trong, qua đó giảm nguy cơ rò rỉ, nứt vỡ hoặc hư hỏng trong quá trình vận chuyển.

2. Giám sát việc xếp hàng, bố trí, chằng buộc và phân cách hàng hóa trong container

Hàng hóa thông thường cũng cần được xếp đặt và chằng buộc đúng cách. Tuy nhiên, đối với hàng nguy hiểm, cần đặc biệt chú ý đến nguy cơ bị đè nén, dịch chuyển, ma sát và xếp chung các loại hàng không tương thích.

Trong hành trình trên biển, tàu thường xuyên chịu tác động của sóng và chuyển động lắc.

Nếu hàng hóa được xếp quá cao, pallet không được cố định chắc chắn hoặc các loại hàng nguy hiểm không tương thích được xếp chung, có thể xảy ra phản ứng hóa học, phát sinh nguồn gây cháy do ma sát hoặc khiến chất rò rỉ lan rộng.

Nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container sẽ trực tiếp giám sát và hướng dẫn quá trình xếp hàng tại hiện trường, áp dụng các quy định về phân cách hàng nguy hiểm, giới hạn xếp chồng và yêu cầu chằng buộc.

Mục tiêu là giữ hàng hóa ổn định, phân bổ tải trọng đồng đều và ngăn ngừa việc đóng chung các loại hàng không tương thích trong cùng một container.

3. Kiểm tra đầy đủ nhãn cảnh báo nguy hiểm và dấu hiệu nhận biết chất gây ô nhiễm biển

Kích thước, vị trí, số lượng và độ rõ nét của nhãn cảnh báo nguy hiểm, cùng với các dấu hiệu nhận biết chất gây ô nhiễm biển và nhãn cảnh báo khác theo quy định, đều là những nội dung quan trọng trong quá trình kiểm tra đóng hàng.

Việc dán nhãn và thể hiện dấu hiệu cảnh báo chính xác, rõ ràng giúp cảng, hãng tàu và các đơn vị vận hành nhanh chóng nhận diện rủi ro của hàng hóa.

Nhờ đó, các bên liên quan có thể áp dụng biện pháp xử lý phù hợp trong quá trình xếp dỡ, lưu kho bãi và ứng phó với tình huống khẩn cấp.

4. Giám sát việc tuân thủ quy trình của nhân viên và hạn chế sai sót do con người

Các thao tác không an toàn là một trong những nguồn rủi ro quan trọng trong vận chuyển hàng nguy hiểm.

Những hành vi như bốc xếp mạnh tay, đặt kiện hàng ngược chiều quy định, đóng chung các loại hàng không tương thích hoặc bỏ qua một số bước chằng buộc để tiết kiệm thời gian đều có thể dẫn đến sự cố.

Nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container sẽ giám sát hoạt động trong suốt quá trình đóng hàng, yêu cầu công nhân tuân thủ các quy trình xử lý hàng nguy hiểm và ngăn chặn những thao tác không an toàn hoặc không phù hợp với quy định.

Việc giám sát này góp phần đáng kể vào việc giảm thiểu nguy cơ tai nạn do sai sót của con người.

5. Phát hiện và khắc phục ngay các nguy cơ mất an toàn tại hiện trường

Nếu trong quá trình đóng hàng vào container phát hiện bao bì bị hư hỏng, hàng hóa rò rỉ, thiếu nhãn cảnh báo hoặc hệ thống chằng buộc không đạt yêu cầu, nhân viên giám sát sẽ yêu cầu dừng ngay hoạt động và tiến hành khắc phục tại hiện trường.

Những container còn tồn tại nguy cơ mất an toàn sẽ không được niêm phong và đưa đi vận chuyển cho đến khi các vấn đề được xử lý phù hợp.

Biện pháp này giúp ngăn chặn rủi ro trước khi container được xếp lên tàu.

6. Lưu giữ hình ảnh và hồ sơ trong suốt quá trình đóng hàng để phục vụ truy xuất

Nhân viên kiểm tra đóng hàng vào container sẽ chụp ảnh bên trong container và số container tương ứng trước, trong và sau khi đóng hàng, đồng thời lưu giữ hồ sơ đóng hàng theo quy định.

Sau khi xác nhận toàn bộ hoạt động đóng hàng đáp ứng các yêu cầu, nhân viên kiểm tra sẽ ký Giấy chứng nhận đóng hàng vào container (Container Packing Certificate) theo quy định.

Nếu sau này phát sinh hoạt động kiểm tra, điều tra sự cố hoặc tranh chấp trách nhiệm, bộ hồ sơ giám sát đầy đủ sẽ là bằng chứng quan trọng để xác định trách nhiệm và chứng minh việc tuân thủ các yêu cầu liên quan.

Kết luận

Hoạt động giám sát đóng hàng bao gồm việc kiểm tra bao bì, thao tác xử lý hàng hóa, cách bố trí và chằng buộc, nhãn cảnh báo cũng như các nguy cơ mất an toàn, đồng thời lưu giữ hồ sơ nhằm phục vụ việc truy xuất khi cần thiết.

Những bước kiểm tra này giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận chuyển hàng nguy hiểm, bảo vệ tàu biển, môi trường biển và những người tham gia vào chuỗi vận chuyển.

Trước khi container chứa hàng nguy hiểm được xuất khẩu, cả bộ chứng từ liên quan và hoạt động kiểm tra đóng hàng đều phải được hoàn tất đúng quy định.

Chúng tôi rất cảm kích nếu bạn có thể chia sẻ blog của TGL với bạn bè của mình, những người quan tâm đến thông tin thị trường trực tiếp về ngành Logistics - Chuỗi cung ứng và các sự kiện kinh tế cập nhật khác.