By Cadys Wang    Photo：CANVA

Trong nhiều năm, vận chuyển nội địa là một thứ quen thuộc.
Bạn biết loại rơ moóc nào phù hợp, quen tuyến đường nào đi nhanh, và biết nên làm việc với nhà vận tải nào. Mọi thứ đều hợp lý.

Rồi vận chuyển quốc tế xuất hiện.
Đột nhiên, logistics không còn xoay quanh đường xá nữa mà chuyển sang đại dương, cảng biển, cẩu bờ, và những quy định mà trước đây bạn thậm chí không biết là tồn tại.

Và khi hàng của bạn không còn “lọt” vào container tiêu chuẩn, suy nghĩ bản năng thường là:
“Ok, vậy chỉ cần một cái thùng lớn hơn.”

Đó là lúc nhiều doanh nghiệp bắt đầu bị bất ngờ.

Bởi vì vận chuyển hàng quá khổ, quá cỡ (out-of-gauge) không chỉ là câu chuyện về kích thước.
Nó là câu chuyện về chiến lược, kỹ thuật, và điều phối.

Dưới đây là 5 sự thật về vận chuyển OOG mà gần như không ai nói, nhưng hầu như shipper nào rồi cũng sẽ học theo cách khó nhất.

1. “Container” của bạn không đi sâu vào nội địa

Container tiêu chuẩn đi được gần như mọi nơi:
nhà máy, đường cao tốc, trung tâm phân phối.

Flatrack thì không.

Flatrack chủ yếu “sống” ở cảng.
Chỉ một thực tế này thôi đã làm thay đổi toàn bộ cách bạn phải tổ chức vận chuyển. Hàng của bạn lúc này sẽ cần:

• Một chuyến xe nội địa bằng rơ moóc sàn (flatbed) để đưa hàng ra cảng

• Một lần nâng hạ bổ sung để đặt hàng lên flatrack

• Nhiều khâu thao tác hơn, rủi ro cao hơn, và cần điều phối chặt hơn

Vận chuyển OOG không còn là một đường thẳng. Nó giống một cuộc chạy tiếp sức.
Và các điểm bàn giao quan trọng hơn cả quãng đường.

2. Lợi thế thật sự là “khả năng tiếp cận”, không phải “kích thước”

Vì sao chọn flatrack thay vì breakbulk (hàng rời/bách hóa rời)?

Vì flatrack vẫn đi trên tàu container.
Điều đó đồng nghĩa:

• Nhiều chuyến tàu hơn

• Tần suất tốt hơn

• Chi phí kết cấu và vận hành thường “dễ chịu” hơn

Hãy hình dung như sau:

• Flatrack giống hành lý quá khổ đi trên chuyến bay thương mại

• Breakbulk giống như thuê hẳn một chuyến bay hàng hóa riêng

Một phương án tận dụng được hệ thống toàn cầu sẵn có.
Phương án còn lại thường là lựa chọn “bất đắc dĩ”.

3. Đây là bài toán kỹ thuật, không phải chỉ là “đặt chỗ”

Vận chuyển tiêu chuẩn thường mang tính giao dịch: book là chạy.

Vận chuyển OOG thì mang tính “thiết kế”.

Trước khi hàng di chuyển, bạn cần một phương án chằng buộc (lashing plan) để xác định rõ:

• Phân bổ tải trọng

• Trọng tâm (center of gravity)

• Thiết kế cố định, gia cố (securement design)

• Điểm móc cẩu, điểm nâng hạ (crane lifting points)

Không có chỗ cho sự ứng biến.

Vì vậy, kế hoạch phải bắt đầu từ vài tuần trước, không phải vài ngày.
Bạn không chỉ “gửi một kiện hàng”, mà đang thiết kế một cấu trúc phải chịu được trọng lực, rung lắc, và thời gian.

4. Cước biển chỉ là một nửa câu chuyện chi phí

Cảng biển được tối ưu để xử lý hàng tiêu chuẩn, theo nhịp rất đều.

Flatrack phá vỡ nhịp đó.

Cẩu chuyên dụng, nhân công chuyên biệt, quy định an toàn bổ sung, tất cả những thứ này thường nằm ngoài cước biển.

Chỉ cần thiếu một yêu cầu, hàng của bạn có thể không được xếp lên tàu.

Chi phí thật của OOG thường không lộ rõ trong báo giá ban đầu.

5. Thiết bị chuyên dụng phản ánh sự dịch chuyển của ngành toàn cầu

Nơi flatrack và open-top “chảy” mạnh, thường là nơi công nghiệp đang tăng tốc.

Việc Việt Nam sử dụng open-top nhiều hơn phản ánh sự phát triển của sản xuất:
máy móc, điện tử, hạ tầng… tất cả đều để lại “dấu chân logistics”.

Ngay cả mảng ngách này cũng đang thay đổi:

• IoT để tăng khả năng theo dõi, giám sát

• Tối ưu tuyến để hỗ trợ mục tiêu bền vững

• Lập kế hoạch thông minh hơn để giảm lãng phí

Logistics OOG không hề “cũ kỹ”.
Nó đang trở nên hiện đại hơn, theo một cách khá âm thầm.

Suy nghĩ cuối

Hàng quá khổ không tha thứ cho những giả định.

Nó đòi hỏi kế hoạch, độ chính xác, và sự tôn trọng các quy luật vật lý.

Khi bạn bước ra khỏi container tiêu chuẩn, logistics không còn chỉ là “di chuyển hàng” nữa, mà là “thiết kế giải pháp”.

Vì vậy, câu hỏi thật sự không phải là hàng của bạn có vừa cái thùng hay không.
Mà là chiến lược của bạn có phù hợp với thế giới thực hay không.

Chúng tôi rất cảm kích nếu bạn có thể chia sẻ blog của TGL với bạn bè của mình, những người quan tâm đến thông tin thị trường trực tiếp về ngành Logistics - Chuỗi cung ứng và các sự kiện kinh tế cập nhật khác.