By Richie Lin    Photo：CANVA

Hãy hình dung bạn là quản lý chuỗi cung ứng của một doanh nghiệp nhập khẩu tại Hoa Kỳ. Ngoài việc đàm phán chi phí sản xuất với các nhà máy châu Á, đưa hàng về Hoa Kỳ theo cách tối ưu chi phí cũng là một trách nhiệm then chốt.

Trước đây, bạn có thể dự báo khá rõ chi phí vận hành trong tương lai dựa trên số liệu bán hàng, mức tồn kho và xu hướng cước vận chuyển. Nhưng tác động của Covid-19, cùng căng thẳng thương mại kéo dài giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, có thể khiến bạn phải đối mặt với biến động cước ngày càng mạnh, chi phí “nuôi” tồn kho cao, và mức độ bất định gia tăng trong thương mại toàn cầu. Nếu bạn cũng đang cảm nhận rõ sự bất ổn này, rất có thể bạn sẽ nhìn lại mô hình chuỗi cung ứng truyền thống “từ nhà máy tới kho tại Hoa Kỳ”, và bắt đầu cân nhắc FTZ châu Á có thể hỗ trợ như thế nào.

Hôm nay, chúng ta sẽ cùng phân tích cách FTZ châu Á giúp giảm chi phí vận hành và cải thiện biên lợi nhuận. Sau khi đọc bài viết này, bạn sẽ thấy FTZ châu Á có thể là một giải pháp chiến lược giúp nhà nhập khẩu Hoa Kỳ giảm rủi ro tồn kho, trì hoãn nộp thuế nhập khẩu, và cắt giảm đáng kể chi phí vận hành, nhưng vẫn giữ được mức độ kiểm soát chuỗi cung ứng và chất lượng dịch vụ. Bằng cách đặt tồn kho gần nguồn sản xuất và các tuyến vận tải quốc tế, FTZ châu Á hoạt động như các “hub” tồn kho ngoài khơi hiệu quả về chi phí, giúp phân bổ hàng theo nhu cầu thực tế thay vì dự báo.

1. FTZ châu Á là gì?

FTZ châu Á là khu vực được kiểm soát bởi hải quan, thường nằm gần các cảng biển lớn, sân bay, hoặc cụm sản xuất. Tại đây, hàng nhập có thể được:

• Lưu kho dưới trạng thái ngoại quan

• Đóng gói lại, dán nhãn, hoặc lắp ráp

• Gom hàng hoặc tách lô để phục vụ nhiều thị trường

• Tái xuất mà không phát sinh thuế, phí nhập khẩu của thị trường nội địa

Nhiều FTZ lớn tại Trung Quốc, Đông Nam Á và Đông Bắc Á đã phát triển thành hệ sinh thái logistics khá hoàn chỉnh, tích hợp kho ngoại quan, vận tải đa phương thức và quy trình hải quan số.

2. Giảm chi phí “nuôi” tồn kho bằng phân bổ theo nhu cầu thực

Một trong những chi phí “ẩn” lớn nhất của nhà nhập khẩu Hoa Kỳ là tồn kho dư thừa nằm ngay trên lãnh thổ Hoa Kỳ. Chuỗi cung ứng truyền thống buộc doanh nghiệp nhập nguyên container theo dự báo dài hạn, thường phải quyết định trước nhiều tháng, dẫn tới:

• Tồn kho vượt nhu cầu

• Hàng quay vòng chậm

• Vốn bị “giam” trong hàng tồn

• Kho bãi quá tải và chi phí nhân công tăng

Khi dùng FTZ châu Á như một điểm đệm tồn kho, nhà nhập khẩu Hoa Kỳ có thể:

• Giữ hàng dưới trạng thái ngoại quan, gần nhà máy

• Trì hoãn quyết định phân bổ thị trường cuối cho tới khi nhu cầu tại Hoa Kỳ được xác nhận rõ

• Xuất hàng theo các lô nhỏ hơn, bám sát nhu cầu

Cách làm này biến tồn kho từ một chi phí cố định thành một tài sản linh hoạt, phản ứng theo nhu cầu, qua đó giảm đáng kể chi phí lưu kho và chi phí vốn.

3. Trì hoãn thuế và phí giúp cải thiện dòng tiền

Khi nhập hàng trực tiếp vào Hoa Kỳ, nhà nhập khẩu thường phải chi trả:

• Thuế hải quan (customs duties)

• Phí xử lý hàng hóa (Merchandise Processing Fee, MPF)

• Phí duy tu cảng (Harbor Maintenance Fee, HMF)

Ngược lại, tồn kho lưu trong FTZ châu Á vẫn nằm ngoài lãnh thổ hải quan của Hoa Kỳ. Doanh nghiệp chỉ nộp thuế và các khoản phí khi và chỉ khi hàng thực sự được xuất sang thị trường Hoa Kỳ.

Lợi ích chính gồm:

• Trì hoãn nộp thuế giúp cải thiện vốn lưu động

• Không “phơi nhiễm” thuế đối với phần hàng cuối cùng bán sang thị trường không phải Hoa Kỳ

• Giảm rủi ro tài chính khi chính sách hoặc mức thuế thay đổi đột ngột

Với các mặt hàng giá trị cao hoặc nhạy cảm thuế quan, riêng lợi thế dòng tiền này đã có thể đủ để biện minh cho chiến lược FTZ.

4. Chi phí kho bãi và nhân công thường thấp hơn so với Hoa Kỳ

Chi phí kho tại Hoa Kỳ tăng mạnh do:

• Thiếu hụt lao động

• Mức lương tối thiểu tăng

• Chi phí năng lượng và bảo hiểm

• Áp lực giá bất động sản khu vực gần cảng

Trong khi đó, kho tại FTZ châu Á thường có:

• Giá lưu kho thấp hơn, theo ước tính thấp hơn khoảng 30 đến 50% so với mức ở Hoa Kỳ

• Chi phí nhân công thấp hơn, theo ước tính thấp hơn khoảng 30 đến 50% so với mức ở Hoa Kỳ

• Tính linh hoạt vận hành cao hơn, đội ngũ vận hành thường định hướng dịch vụ

• Dễ mở rộng diện tích mà không cần cam kết hợp đồng thuê dài hạn

Nhiều nhà vận hành FTZ cũng cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng như đóng bộ (kitting), dán nhãn, kiểm tra chất lượng, tối ưu xếp pallet với chi phí thấp hơn đáng kể so với Hoa Kỳ. Nhờ đó, nhà nhập khẩu giảm được phần công việc thâm dụng lao động tại thị trường Hoa Kỳ.

5. Giảm chi phí logistics nội địa Hoa Kỳ và rủi ro tắc nghẽn

Nhập khối lượng lớn trực tiếp vào Hoa Kỳ thường kéo theo:

• Tắc nghẽn cảng

• Thiếu chassis

• Phí lưu bãi (demurrage) và lưu container (detention)

• Chậm trễ đường sắt nội địa

FTZ châu Á cho phép chiến lược “xả hàng có kiểm soát”, giúp nhà nhập khẩu:

• Gửi lô nhỏ hơn, tần suất đều hơn

• Chọn cảng Hoa Kỳ tối ưu theo tình trạng tắc nghẽn và chi phí

• Điều chỉnh tuyến giữa Bờ Tây, Vùng Vịnh và Bờ Đông

Tính linh hoạt này giúp giảm chi phí vận chuyển nội địa khó lường và cải thiện tỷ lệ giao đúng hẹn.

6. Hỗ trợ phân phối đa thị trường từ một “bể” tồn kho chung

Nhiều nhà nhập khẩu Hoa Kỳ hiện bán hàng sang:

• Thị trường Hoa Kỳ

• Canada và Mỹ Latinh

• Châu Âu và châu Á - Thái Bình Dương

Nếu không có chiến lược FTZ châu Á, doanh nghiệp thường phải nhân đôi tồn kho ở nhiều khu vực. FTZ châu Á cho phép:

• Duy trì một “bể” tồn kho trung tâm

• Phân bổ hàng linh hoạt theo nhiều thị trường

• Tránh dồn quá nhiều tồn kho vào một quốc gia

Mô hình tồn kho Hub-and-Spoke này giúp giảm tổng mức tồn kho và giảm độ phức tạp vận hành.

7. Vai trò chiến lược khi kết hợp mô hình 4PL

Khi kết hợp với mô hình logistics 4PL, FTZ châu Á không chỉ là nơi lưu kho, mà trở thành “tháp điều phối” (control tower) cho chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhà cung cấp 4PL sẽ điều phối:

• Kế hoạch xuất hàng từ nhà máy

• Quản trị tồn kho tại FTZ

• Vận tải biển và vận tải hàng không

• Thủ tục thông quan tại Hoa Kỳ

• Phân phối nội địa

Cách tiếp cận tích hợp này giảm số lần bàn giao, giảm gánh nặng hành chính và tối ưu chi phí trên toàn chuỗi.

Kết luận

FTZ châu Á không còn chỉ là một công cụ hải quan, mà là đòn bẩy tài chính và vận hành mang tính chiến lược cho nhà nhập khẩu Hoa Kỳ. Khi tận dụng FTZ như “hub” tồn kho ngoài khơi, doanh nghiệp có thể:

• Giảm chi phí “nuôi” tồn kho

• Trì hoãn thuế và phí

• Giảm chi phí kho bãi và nhân công

• Tăng độ linh hoạt chuỗi cung ứng

• Nâng sức chống chịu trước biến động thị trường

Trong bối cảnh kiểm soát chi phí và tính linh hoạt quyết định năng lực cạnh tranh, FTZ châu Á mang lại lợi thế chuỗi cung ứng có tính quyết định cho các nhà nhập khẩu Hoa Kỳ.

Chúng tôi rất cảm kích nếu bạn có thể chia sẻ blog của TGL với bạn bè của mình, những người quan tâm đến thông tin thị trường trực tiếp về ngành Logistics - Chuỗi cung ứng và các sự kiện kinh tế cập nhật khác.