By Cathy Chen     Photo：CANVA

ในการส่งสินค้าผ่านโลจิสติกส์ระหว่างประเทศ สินค้ามักต้องเดินทางผ่านหลายประเทศ หลายท่าเรือ สนามบิน และเครือข่ายการขนส่ง ก่อนจะถึงปลายทางสุดท้าย ซึ่งสำหรับผู้นำเข้าและผู้ส่งออก คำถามที่มักพบได้บ่อยที่สุดคือ:

“ตอนนี้สินค้าของฉันอยู่ที่ไหนแล้ว?”

ในอดีต การติดตามสินค้า (cargo tracking) ต้องเข้าไปตรวจสอบผ่านหลายเว็บไซต์ ทั้งของสายเรือ สายการบิน หรือสอบถามตัวแทนขนส่งเพื่อขอข้อมูลอัปเดต แต่ในปัจจุบัน ด้วยการพัฒนาของระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) การติดตามสินค้าได้เปลี่ยนจากการแสดงตำแหน่งของสินค้าอย่างเดียว ไปสู่การให้ข้อมูลเชิงลึกด้านโลจิสติกส์แบบเรียลไทม์ที่ชาญฉลาดมากขึ้น

เพราะการติดตามสินค้าไม่ได้มีแค่เรื่อง “ตำแหน่ง”

หลายๆคนชอบคิดว่าการติดตามสินค้าเป็นเพียงแค่การเช็คให้รู้ว่าตอนนี้สินค้าอยู่ที่ไหน แต่ในความเป็นจริง มันให้ข้อมูลที่สำคัญมากกว่านั้น ตัวอย่างเช่น:

• สินค้าถูกโหลดขึ้นเรือหรือเครื่องบินแล้วหรือไม่
• สินค้าถึงท่าเรือถ่ายลำ (transshipment port) แล้วหรือยัง
• สถานะพิธีการศุลกากร
• ความคืบหน้าในการจัดส่ง
• ความล่าช้าหรือปัญหาในการขนส่งที่อาจเกิดขึ้น

การเข้าถึงข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ธุรกิจสามารถบริหารจัดการสต็อก วางแผนการผลิต และการส่งมอบสินค้าได้ดียิ่งขึ้น พร้อมลดความเสี่ยงจากความสะดุดของซัพพลายเชน

AI ทำให้การติดตามสินค้า “ดีขึ้น” อย่างไร

1. การรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง (Integrating Data from Multiple Sources)

การขนส่งระหว่างประเทศเกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย เช่น สายเรือ สายการบิน ท่าเรือ ศุลกากร บริษัทขนส่งทางบก และคลังสินค้า ซึ่งแต่ละฝ่ายต่างก็มีระบบและรูปแบบข้อมูลที่แตกต่างกัน

AI จะเข้ามารวบรวมและจัดระเบียบข้อมูลจากหลายๆแหล่งให้อยู่ในรูปแบบเดียวกัน (single unified view) ทำให้ผู้ใช้งานสามารถเข้าถึงสถานะล่าสุดของสินค้าได้รวดเร็วขึ้น โดยไม่ต้องสลับไปมาระหว่างหลายแพลตฟอร์ม

2. แจ้งเตือนความล่าช้าแบบเชิงรุก (Proactive Delay Alerts)

การติดตามสินค้าแบบเดิมจะเป็นแบบ “เช็คเมื่อไหร่ก็รู้เมื่อนั้น” คือผู้ใช้ต้องคอยเข้าไปตรวจสอบเองอยู่เรื่อยๆ (reactive)

แต่ AI สามารถช่วยเฝ้าระวังการเคลื่อนไหวของสินค้าของเราอย่างต่อเนื่อง และตรวจจับเหตุการณ์ผิดปกติ เช่น:

• เที่ยวบินถูกยกเลิก
• เรือเกิดความล่าช้า
• ท่าเรือแออัด
• การตรวจสอบศุลกากรใช้เวลานานกว่าปกติ
• การส่งมอบล่าช้า

แทนที่จะรอจนเกิดดีเลย์ AI สามารถแจ้งเตือนล่วงหน้า ทำให้ผู้ให้บริการโลจิสติกส์และลูกค้าสามารถแก้ปัญหาได้ก่อนที่สถานการณ์จะลุกลาม

3. คาดการณ์เวลาที่สินค้าจะมาถึง (ETA) อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น

ระยะเวลาการขนส่งได้รับผลกระทบจากหลายปัจจัย เช่น สภาพอากาศ การทำงานของท่าเรือ ตารางเดินเรือ การตรวจศุลกากร และการขนส่งภายในประเทศ

เมื่อ AI วิเคราะห์ข้อมูลการขนส่งในอดีตควบคู่กับข้อมูลแบบเรียลไทม์ จะสามารถคำนวณ Estimated Time of Arrival (ETA) ได้แม่นยำมากขึ้น ส่งผลให้ธุรกิจสามารถวางแผนได้ดีขึ้น เช่น:

• การบริหารคลังสินค้า
• ตารางการผลิต
• การจัดการสต็อก
• การส่งมอบให้ลูกค้า

ETA ที่แม่นยำขึ้นช่วยลดความไม่แน่นอน และเพิ่มประสิทธิภาพของซัพพลายเชนโดยรวม

4. การยกระดับการบริการลูกค้า (Improving Customer Service)

ตัวแทนขนส่ง (freight forwarder) มักได้รับคำถามจำนวนมากทุกวัน เช่น:

• สินค้าถึงหรือยัง
• ตอนนี้สินค้าอยู่ที่ไหน
• จะจัดส่งเมื่อไหร่

AI สามารถดึงข้อมูลการติดตามสินค้าได้อย่างรวดเร็ว และยังสามารถช่วยตอบคำถามผ่านแชตบอทอัจฉริยะหรือระบบตอบกลับอัตโนมัติได้ ทำให้ลดระยะเวลาในการตอบกลับ และเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ไปโฟกัสกับเคสที่ซับซ้อนมากขึ้น

AI ช่วย “สนับสนุน” ผู้เชี่ยวชาญโลจิสติกส์ ไม่ได้ “แทนที่”

แม้ AI จะสามารถประมวลผลข้อมูลโลจิสติกส์จำนวนมหาศาลได้ในไม่กี่วินาที แต่การขนส่งระหว่างประเทศยังคงมีความไม่แน่นอนสูง

เหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด เช่น การประท้วงในท่าเรือ สภาพอากาศรุนแรง การตรวจสอบศุลกากร หรือคำสั่งเร่งด่วนจากลูกค้า ยังคงต้องอาศัยประสบการณ์ของผู้เชี่ยวชาญด้านโลจิสติกส์ในการตัดสินใจและประสานงานแก้ไข

AI ทำหน้าที่เป็น “ผู้ช่วยอัจฉริยะ” ที่ให้ข้อมูลและข้อเสนอเชิงวิเคราะห์อย่างทันท่วงที ขณะที่มนุษย์ยังคงมีบทบาทสำคัญในการบริหารจัดการสถานการณ์ที่ซับซ้อน

อนาคต: โลจิสติกส์ที่ฉลาดขึ้นและโปร่งใสมากขึ้น

เมื่อซัพพลายเชนมีความเป็นดิจิทัลมากขึ้น การติดตามสินค้าไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือบอกตำแหน่งอีกต่อไป แต่กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเพิ่มความโปร่งใส ยกระดับการบริการลูกค้า และสนับสนุนการตัดสินใจทางธุรกิจ

ด้วยระบบติดตามสินค้าที่ขับเคลื่อนด้วย AI ธุรกิจสามารถเข้าถึงข้อมูลการขนส่งที่รวดเร็ว แม่นยำ และโปร่งใสมากขึ้น ซึ่งช่วยให้สามารถแก้ปัญหาเชิงรุก ลดความล่าช้า และเพิ่มความมั่นใจให้กับลูกค้าตลอดกระบวนการขนส่ง

สำหรับผู้ให้บริการ freight forwarder อนาคตไม่ได้เป็นเพียงการขนส่งสินค้า แต่คือการส่งมอบ “ความโปร่งใส ความน่าเชื่อถือ และความอุ่นใจ” ผ่านโซลูชันโลจิสติกส์อัจฉริยะที่ขับเคลื่อนด้วย AI

ขอขอบคุณหากคุณสามารถแบ่งปันบล็อก TGL ในหมู่เพื่อนของคุณที่สนใจข้อมูลตลาดโดยตรงของโซ่อุปทานและเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจที่อัปเดต