By Richie Lin    Photo：CANVA

Đối với những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm nhập khẩu dầu ô liu vào Đài Loan, quy trình cơ bản thường không còn xa lạ: phát triển nhà cung cấp, xác nhận báo giá, chuẩn bị chứng từ, khai báo hải quan nhập khẩu, kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, dán nhãn tiếng Trung, và đưa hàng vào kênh bán hàng. Tuy nhiên, trong vận hành thực tế, yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả nhập khẩu thường không nằm ở việc một công đoạn đơn lẻ đã hoàn tất hay chưa, mà nằm ở việc toàn bộ chuỗi cung ứng có đạt được sự nhất quán về chứng từ, lịch tàu ổn định, kiểm tra có thể kiểm soát, tồn kho hợp lý, phân phối suôn sẻ, và giao hàng đến kênh bán hàng một cách đáng tin cậy hay không.

Nói cách khác, logistics nhập khẩu dầu ô liu không nên chỉ được xem là việc thực hiện các công đoạn “đặt chỗ, thông quan và vận chuyển bằng xe tải”. Quy trình này cần được nhìn lại từ góc độ quản lý chuỗi cung ứng. Những yếu tố thực sự ảnh hưởng đến hiệu quả bán hàng và trải nghiệm khách hàng thường xuất hiện sau khi hàng hóa đã được thông quan, bao gồm lưu kho, dán nhãn, phân bổ đơn hàng, phân phối, và năng lực giao hàng chặng cuối. Việc nhập khẩu không kết thúc khi hàng đến cảng. Nó chỉ thật sự hoàn tất khi sản phẩm được giao chính xác, đầy đủ và đúng thời gian đến siêu thị, kho thương mại điện tử, khách hàng dịch vụ ăn uống, nhà phân phối, hoặc người tiêu dùng cuối cùng.

A. Thị trường dầu ô liu tại Đài Loan đã trưởng thành, khiến quản lý logistics ngày càng quan trọng

Xét theo HS 1509, “Dầu ô liu và các phân đoạn của dầu ô liu, đã hoặc chưa tinh chế, nhưng chưa biến đổi về mặt hóa học”, nguồn nhập khẩu dầu ô liu của Đài Loan có mức độ tập trung rất cao.

Năm 2024, tổng giá trị nhập khẩu dầu ô liu của Đài Loan theo HS 1509 đạt khoảng 63,6 triệu USD, trong đó Ý và Tây Ban Nha cộng lại chiếm khoảng 91%.

Điều này cho thấy thị trường dầu ô liu tại Đài Loan không còn ở giai đoạn giới thiệu ban đầu. Đây đã là một thị trường tương đối trưởng thành và có mức độ cạnh tranh rõ ràng. Trong môi trường như vậy, năng lực cạnh tranh của nhà nhập khẩu không chỉ đến từ giá mua, lựa chọn thương hiệu, hay cấp độ sản phẩm, mà còn đến từ năng lực thực thi của chuỗi cung ứng phía sau.

Đối với các nhà nhập khẩu đã có kinh nghiệm, những câu hỏi thực sự cần tập trung gồm:

• Nhà cung cấp châu Âu có thể giao hàng ổn định theo nhịp bán hàng hay không?
• Lịch tàu biển có khớp với giai đoạn khuyến mãi và nhu cầu tồn kho hay không?
• Thời gian cần thiết cho kiểm tra thực phẩm nhập khẩu sau khi hàng đến đã được đưa vào kế hoạch giao hàng chưa?
• Nhãn tiếng Trung, số lô, COA và giấy chứng nhận vệ sinh có được kiểm tra tính nhất quán trước khi xuất hàng chưa?
• Sau khi thông quan, việc lưu kho, dán nhãn, phân bổ đơn hàng và phân phối có thể hoàn tất nhanh chóng hay không?
• Yêu cầu giao hàng của siêu thị, nền tảng thương mại điện tử, khách hàng dịch vụ ăn uống hoặc nhà phân phối đã được lên kế hoạch trước hay chưa?
• Giao hàng chặng cuối có ảnh hưởng đến trải nghiệm khách hàng, tỷ lệ hoàn trả và mức độ dịch vụ của kênh bán hàng hay không?
• Tồn kho có bị tập trung quá mức, tạo áp lực lên dòng tiền và kho bãi hay không?

Đây không chỉ là các vấn đề vận hành logistics. Chúng trực tiếp ảnh hưởng đến kế hoạch bán hàng, vòng quay tồn kho, mức độ hài lòng của khách hàng và dòng tiền.

B. Với nhà nhập khẩu có kinh nghiệm, vấn đề thường xuất hiện tại các điểm bàn giao quy trình

Các nhà nhập khẩu đã trưởng thành thường hiểu rằng khi nhập khẩu dầu ô liu, cần xử lý kiểm tra thực phẩm nhập khẩu, chuẩn bị chứng từ và dán nhãn tiếng Trung. Tuy nhiên, trong thực tế vận hành, rủi ro thường không đến từ việc không hiểu một quy định đơn lẻ, mà đến từ sự phối hợp chưa tốt giữa các giai đoạn khác nhau.

Những tình huống này không nhất thiết khiến hàng hóa không thể nhập khẩu, nhưng chúng làm tăng chi phí thời gian, chi phí trao đổi và mức độ bất định trong vận hành.

Vì vậy, khi một nhà nhập khẩu đã có kinh nghiệm nhập khẩu cơ bản, giai đoạn tiếp theo nên tập trung vào việc: làm thế nào để nâng cấp nhập khẩu dầu ô liu từ cách xử lý từng lô hàng riêng lẻ sang quản lý có hệ thống, đồng thời đưa giao hàng chặng cuối vào kế hoạch tổng thể của chuỗi cung ứng.

C. Những điểm quản lý quan trọng khi nhập khẩu dầu ô liu từ Ý và Tây Ban Nha

Vì nguồn nhập khẩu dầu ô liu của Đài Loan chủ yếu đến từ Ý và Tây Ban Nha, việc sắp xếp chuỗi cung ứng ở phía châu Âu đặc biệt quan trọng.

1. Khoảng cách giữa nhà máy và cảng xuất khẩu

Nhà cung cấp dầu ô liu có thể nằm tại khu vực sản xuất nội địa, nhà máy đóng chai hoặc kho khu vực, và không nhất thiết nằm gần các cảng lớn. Vì vậy, nhà nhập khẩu cần xác nhận:

• Nhà máy có năng lực đóng hàng vào container hay không?
• Có cần vận chuyển nội địa tại châu Âu hay không?
• Có cần đặt lịch lấy hàng trước hay không?
• Có cần gom hàng từ nhiều nhà cung cấp hay không?
• Với sản lượng nhập khẩu hiện tại, LCL hay FCL phù hợp hơn?
• Khung thời gian xuất hàng có khớp với lịch tàu hay không?

Nếu nhà nhập khẩu chỉ nhìn vào cước biển từ cảng đến cảng, họ có thể đánh giá thấp chi phí vận chuyển nội địa và quản lý gom hàng tại đầu xuất.

2. Rủi ro xếp hàng và bao bì đối với sản phẩm thực phẩm

Dầu ô liu không nhất thiết cần vận chuyển bằng chuỗi lạnh, nhưng đây vẫn là sản phẩm thực phẩm. Các hình thức bao bì phổ biến gồm chai thủy tinh, lon kim loại, chai nhựa, thùng carton và pallet. Trong quá trình vận chuyển, cần lưu ý:

• Rủi ro vỡ chai thủy tinh
• Thùng carton bị ẩm, hư hỏng hoặc biến dạng
• Pallet không được cố định chắc chắn
• Rò rỉ dầu
• Tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài
• Xếp chung với hàng hóa có mùi mạnh
• Hàng nặng đè lên bao bì bán lẻ
• Thiếu hình ảnh đóng container và hồ sơ xếp hàng

Đối với dầu ô liu extra virgin có giá trị cao, phương thức đóng container, chất lượng pallet, biện pháp phòng ngừa hư hỏng hàng hóa và bảo hiểm vận chuyển đều nên được đưa vào đánh giá.

Tương tự, thiết kế bao bì không chỉ nên tính đến vận chuyển quốc tế. Nó cũng cần cân nhắc đến lưu kho và giao hàng chặng cuối tại Đài Loan. Ví dụ, bao bì phù hợp cho vận chuyển nguyên container có thể không phù hợp cho giao hàng thương mại điện tử theo từng chai. Bao bì phù hợp cho việc nhập kho theo pallet chưa chắc phù hợp cho các lô giao nhỏ đến khách hàng dịch vụ ăn uống.

3. Tính nhất quán của chứng từ quan trọng hơn số lượng chứng từ

Các chứng từ thường gặp khi nhập khẩu dầu ô liu gồm:

• Commercial Invoice
• Packing List
• Bill of Lading
• Certificate of Origin
• Health Certificate
• COA / Analysis Report
• Product Specification
• Ingredient / Composition
• Batch / Lot Information
• Label Artwork

Vấn đề then chốt không chỉ là có đủ chứng từ hay không, mà là các chứng từ có nhất quán với nhau hay không.

Quản lý tốt tính nhất quán của chứng từ có thể giảm việc bổ sung chứng từ, sửa đổi, chậm trễ trong kiểm tra và các vấn đề xét duyệt của kênh bán hàng. Điều này cũng giúp doanh nghiệp quản lý số lô, hạn sử dụng và theo dõi tồn kho trong quá trình phân phối phía sau.

D. Giao hàng chặng cuối: Yếu tố then chốt thường bị đánh giá thấp trong nhập khẩu dầu ô liu

Nhiều nhà nhập khẩu tập trung sự chú ý logistics vào chặng “châu Âu đến Đài Loan”, chẳng hạn như cước biển, lịch tàu, thông quan và kiểm tra. Tuy nhiên, trong hoạt động bán hàng thực tế, điều khách hàng trải nghiệm thường không phải là quy trình nhập khẩu, mà là kết quả giao hàng cuối cùng.

Giao hàng chặng cuối không chỉ có nghĩa là bưu kiện thương mại điện tử được giao đến người tiêu dùng. Đối với nhà nhập khẩu dầu ô liu, nó có thể bao gồm:

• Giao hàng theo lịch hẹn cho kênh siêu thị
• Giao hàng vào trung tâm phân phối của đại siêu thị hoặc chuỗi bán lẻ
• Giao hàng nhập kho cho nền tảng thương mại điện tử
• Giao hàng chia nhỏ cho khách hàng dịch vụ ăn uống
• Bổ sung hàng theo khu vực cho nhà phân phối
• Giao hàng đúng khung giờ cho khách hàng B2B
• Giao hàng B2C đến tận nhà người tiêu dùng
• Xử lý hàng vỡ, hoàn trả và đổi hàng
• POD, tức bằng chứng giao hàng, và báo cáo trạng thái giao hàng

Dầu ô liu là sản phẩm thực phẩm và thường được đóng trong chai thủy tinh, lon kim loại, thùng carton, hộp quà hoặc bộ sản phẩm. Vì vậy, giao hàng chặng cuối không chỉ là “gửi hàng đi”. Nó có liên quan chặt chẽ đến tỷ lệ hư hỏng hàng hóa, mức độ hài lòng của khách hàng, hình ảnh thương hiệu và hiệu quả vận hành kênh bán hàng.

Nếu giao hàng chặng cuối không được lên kế hoạch phù hợp, ngay cả khi quy trình nhập khẩu trước đó diễn ra thuận lợi, các vấn đề sau vẫn có thể xảy ra:

• Hàng đã được thông quan nhưng không thể giao đến kho của kênh bán hàng đúng thời hạn.
• Kênh bán hàng yêu cầu đặt lịch giao hàng, nhưng phía logistics chưa sắp xếp trước.
• Quy cách pallet, shipping mark hoặc nhãn không đáp ứng yêu cầu của khách hàng, dẫn đến chậm trễ khi nhận hàng.
• Chai thủy tinh bị vỡ trong quá trình giao hàng, dẫn đến hoàn trả và khiếu nại của khách hàng.
• Đơn hàng thương mại điện tử tăng, nhưng kho không đủ năng lực picking, sorting và giao hàng tận nhà.
• Hàng đến Đài Loan trước giai đoạn khuyến mãi, nhưng bị chậm do dán nhãn, phân bổ đơn hàng hoặc phân phối.
• Số lô và hạn sử dụng không được liên kết với hồ sơ giao hàng, khiến việc truy xuất sau này trở nên khó khăn.

Vì vậy, giao hàng chặng cuối không nên được xem là một công đoạn bổ sung sau nhập khẩu. Nó nên được thiết kế ngay từ đầu cùng với kế hoạch mua hàng, nhập khẩu và tồn kho.

E. Khi nào nhà nhập khẩu nên đánh giá lại cách sắp xếp logistics hiện tại?

Nếu một doanh nghiệp đã nhập khẩu dầu ô liu trong nhiều năm nhưng vẫn gặp các tình huống sau, điều đó có thể cho thấy quy trình hiện tại cần được nâng cấp.

Những vấn đề này không nhất thiết đều xuất phát từ nhà cung cấp dịch vụ logistics. Chúng cũng có thể đến từ việc thiếu tích hợp giữa bộ phận mua hàng nội bộ, nhà cung cấp, yêu cầu của kênh bán hàng, kế hoạch tồn kho và cách sắp xếp giao hàng.

Vì vậy, các cuộc thảo luận logistics chuyên nghiệp không nên chỉ tập trung vào việc “tìm một báo giá khác”. Trọng tâm thực sự nên là thiết kế lại quy trình, phân bổ trách nhiệm và tiêu chuẩn giao hàng.

F. Mười hai câu hỏi nhà nhập khẩu nên thảo luận với đối tác logistics

Đối với các nhà nhập khẩu dầu ô liu đã có kinh nghiệm nhập khẩu, những câu hỏi sau nên được đưa vào lần rà soát logistics tiếp theo:

1. Toàn bộ quy trình từ nhà máy của nhà cung cấp đến kho tại Đài Loan đã được xác định rõ chưa?
2. Chứng từ của nhà cung cấp nên được cung cấp vào thời điểm nào? Ai chịu trách nhiệm rà soát trước?
3. Với sản lượng nhập khẩu hiện tại, mô hình nào phù hợp nhất: LCL, FCL hay gom hàng tại châu Âu?
4. Có cần thiết lập lịch tàu cố định hoặc kế hoạch nhập khẩu theo năm hay không?
5. Thời gian cần thiết cho kiểm tra thực phẩm nhập khẩu đã được đưa vào cam kết giao hàng chưa?
6. Nếu phát sinh kiểm tra lấy mẫu, lịch giao hàng cho kênh bán hàng nên được điều chỉnh như thế nào?
7. Nhãn tiếng Trung, shipping mark và quy cách pallet đã được xác nhận trước khi xuất hàng chưa?
8. Sau khi thông quan, có cần dán nhãn, đóng gói lại, đóng pallet hoặc giao hàng chia nhỏ hay không?
9. Quy định giao hàng chặng cuối của các kênh khác nhau đã được tổng hợp chưa?
10. Thương mại điện tử, siêu thị, khách hàng dịch vụ ăn uống và nhà phân phối có cần các mô hình tồn kho và giao hàng khác nhau hay không?
11. Số lô, hạn sử dụng và dữ liệu tồn kho sẽ được báo cáo như thế nào?
12. Khi xảy ra chậm trễ, hư hỏng, chứng từ không nhất quán, bị từ chối nhận hàng hoặc hoàn trả, cơ chế phân bổ trách nhiệm và quy trình phản ứng là gì?

Giá trị của những câu hỏi này nằm ở việc giúp doanh nghiệp chuyển từ thực thi từng lô hàng đơn lẻ sang quản lý chuỗi cung ứng ổn định hơn.

Conclusion: Giai đoạn tiếp theo của nhập khẩu dầu ô liu là tinh chỉnh chuỗi cung ứng và tích hợp giao hàng chặng cuối

Trọng tâm của việc nhập khẩu dầu ô liu vào Đài Loan hiện nay không còn chỉ là hàng hóa có thể nhập khẩu thuận lợi hay không. Vấn đề thực sự nằm ở chỗ:

làm thế nào để mỗi lô hàng ổn định hơn, dễ dự đoán hơn, dễ quản lý hơn, và có thể đi đến kênh bán hàng cuối cùng một cách suôn sẻ.

Thị trường dầu ô liu tại Đài Loan đã trưởng thành, với nguồn cung chính tập trung ở Ý và Tây Ban Nha. Trong tương lai, cạnh tranh sẽ không chỉ phụ thuộc vào giá mua, câu chuyện thương hiệu hay cấp độ sản phẩm. Nó còn phụ thuộc vào việc chuỗi cung ứng có thể hỗ trợ nhịp bán hàng và yêu cầu giao hàng cho khách hàng của doanh nghiệp hay không.

Cốt lõi của quản lý logistics nhập khẩu dầu ô liu không chỉ là theo đuổi mức cước vận chuyển thấp nhất. Thay vào đó, trọng tâm nằm ở việc:

• Giảm rủi ro chứng từ trước khi xuất hàng
• Giảm rủi ro hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển
• Giảm sự bất định trong kiểm tra và lưu kho sau khi hàng đến
• Nâng cao hiệu quả lưu kho, dán nhãn, phân bổ đơn hàng và phân phối sau khi thông quan
• Đảm bảo giao hàng đến kênh bán hàng, trải nghiệm người tiêu dùng và xử lý ngoại lệ thông qua giao hàng chặng cuối
• Tăng cường quản lý số lô, hạn sử dụng và truy xuất nguồn gốc sau bán hàng

Khi nhà nhập khẩu kết nối được các giai đoạn này với nhau, logistics không còn chỉ là một khoản chi phí. Nó trở thành một năng lực then chốt hỗ trợ mở rộng thị trường, phục vụ kênh bán hàng, xây dựng trải nghiệm thương hiệu và duy trì sự ổn định vận hành lâu dài.

Chúng tôi rất cảm kích nếu bạn có thể chia sẻ blog của TGL với bạn bè của mình, những người quan tâm đến thông tin thị trường trực tiếp về ngành Logistics - Chuỗi cung ứng và các sự kiện kinh tế cập nhật khác.